Zubożony uran

ZUBOŻONY URAN. Na oddziaływanie Depleted uranium czyli zubożonego uranu narażeni są nie tylko polscy żołnierze służący na Bałkanach i w Iraku. W postaci technologii zbrojeniowej NATO dotarł też do Polski, występuje nie tylko w amunicji ale również np . w pancerzach czołgów. Problem pojawił się po raz pierwszy w mediach kiedy kilku żołnierzy, którzy wcześniej służyli w Kosowie, zmarło na białaczkę. Informacja ta przyczyniła się do powstania wielu artykułów o stosowaniu przez NATO amunicji zawierającej zubożony uran.

Zastosowania. Zubożony uran wykorzystuje się (dane dotyczą armii USA) do produkcji amunicji: 20 mm (masa 180 g), 25 mm (masa 200 g), 30 mm (masa 280 g), 105 mm (masa 3500 g), 120 mm (masa 4500 g). Ponadto stosuje się ją do min lądowych, bomb lotniczych, pancerzy warstwowych czołgów, jako pancerz w przeciwwagach oraz w osłonach antyradiacyjnych. Jego zastosowania w produkcji amunicji wynikają z faktu, że jest 1,7 razy gęstszy niż ołów - ok. 19 t na m3. W unowocześnianiu głowic pocisków i bomb oznacza to, że przy niezmienionej masie głowice mogą przebijać prawie dwukrotnie grubsze cele np. pancerz czołgu, beton bunkra lub ziemię nad schronem podziemnym.

Skutki zdrowotne. Duże dawki powodują: ostre niedomogi oddychania i nerek, zatrucie, zapaść i śmierć do ok. roku. Wrażliwe osoby mogą mieć te objawy przy mniejszych dawkach, które do roku zwykle powodują utratę włosów, zmniejszoną regenerację skóry i paznokci, osłabienie fizyczne, zmęczenie, objawy grypopodobne, rozwolnienie oraz uszkodzenia immunologiczne i nerwowe. Po roku i dłużej po skażeniu dawkami średnimi do dużych mogą wystąpić najpierw szybkie, a potem wolniejsze przypadki raka włącznie z białaczką, zwyrodnienia i zniekształcenia noworodków napromieniowanych średnimi dawkami zubożonego uranu w organizmie matki. Mniejsze dawki powodują wtedy złożone efekty fizyczne i umysłowe oraz osłabienie nerwowe. Po 10 latach, np. po I wojnie nad Zatoką Perską, skażenie i zachorowania rozprzestrzeniają się!. Uran to metal ciężki, a jego tlenki są podobnie trujące, jak tlenki arsenu i szczególnie szkodzą nerkom. Główne źródło napromieniowania przez zubożony uran to mikrodrobinki metalu lub tlenków , które dostały się do organizmu drogami oddechowymi, pokarmowymi lub bezpośrednio do krwi przez rany. U 238 emituje cząstki alfa o dużej energii, ale bardzo małym zasięgu (parę mm w powietrzu). Największe zagrożenie radiologiczne ze strony zubożonego uranu stwarzają mikrodrobinki pobrane z oddechem, które zostają przeniesione z płuc do systemu limfatycznego, krwi, kości i narządów rozrodczych. Cząstki alfa napromieniowują przyległą do drobinki tkankę. [część danych na ten temat można odszukać na stronie Światowej Organizacji Zdrowia]

Pierwsze masowe zastosowanie pocisków ze zubożonym uranem miała miejsce podczas Pierwszej Wojny w Zatoce. Piloci wystrzelili wówczas co najmniej 850950 pocisków, zaś czołgiści kolejne 9640 pocisków - łączna waga wyniosła ok.. 315 ton. W roku 1995 USA wystrzeliły w Serbii ok.. 10000 pocisków, a w latach 1999-2000 w Serbii i w Kosowie ok. 31000 pocisków. Masowe zastosowanie pocisków ze zubożonego uranu miało miejsce w roku 2003 podczas ataku na Irak - brak jednak na razie wiarygodnych danych na temat ilości wystrzelonej amunicji. Ponadto armia USA często używa pocisków tego typu podczas ćwiczeń, w tym na terytorium krajów trzecich, które nie zawsze są o tym informowane.

Penetrator pancerza ze zubożonego uranu może w momencie uderzenia w cel stracić aż do 70% swojej masy generując stałe i rozproszone skażenie., pozostała część przechodzi przez trafiony sprzęt w formie pręta. W większości przypadków skażenie lokalizowane wewnątrz zniszczonego obiektu i do 25 metrów od niego. W czasie testów przeprowadzanych w latach 1994-95 w Nevadzie skażenie wykrywano w odległości do 400 metrów od miejsca uderzenia. Skażenie rozprzestrzenia się w sposób mobilny do powietrza, wody i gleby. Negatywne działanie zdrowotne wykryto nie tylko wśród żołnierzy i cywilów na terenie działań wojennych (Bałkany, Bliski Wschód) ale też wśród pracowników zakładów przeróbki uranu oraz osób mieszkających w pobliżu tych zakładów.

Brytyjscy żołnierze wracający z Iraku zostaną poddani testom na obecność w organizmie śladów zubożonego uranu. W czasie wojny używano pocisków, zawierających tę substancję, która może powodować raka i choroby nerek. BBC POLSKA/25.04.2003

Od opublikowania swojego raportu nt. kampanii NATO w Jugosławii, Amnesty International wezwała rządy do rozważenia zaprzestania przekazywania i stosowania broni opartych na zubożonym uranie, do czasu wyników badań nad ich długoterminowym wpływem na zdrowie. Uzbrojenie zawierające zubożony uran może stwarzać długoterminowe zagrożenie dla ludności cywilnej i środowiska. Niektóre badania wskazują na to, że pył ze zubożonego uranu, który pozostaje w pobliżu celów trafionych tym typem broni, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia w przypadku wdychania lub spożycia.

Opisy wybranych jednostkowych przypadków utraty zdrowia wskutek oddziaływania zubożonego uranu

Zdeformowane płody jako efekt oddziaływania zubożonego uranu - uwaga, zdjęcia są wyjątkowo drastyczne.

Zagadnienia legalności broni z zubożonego uranu w świetle prawa międzynarodowego

Walkę ze skutkami skażenia zubożonym uranem utrudnia fakt, że oficjalni przedstawiciele NATO, USA, Wielkiej Brytanii i Kanady upierają się przy stwierdzeniu, że brak jest dowodów wskazujących na niekorzystne działanie zdrowotne ZU. Tymczasem część autorytetów medycznych dawno wskazywała na analogiczny zakres objawów u górników w kopalniach uranu i ofiar wojny poddanych działaniu zubożonego uranu. Stanowisko czynników oficjalnych blokuje zarówno możliwość wypłat odszkodowań dla ofiar oddziaływania ZU w ich własnych krajach jak i możliwość podjęcia zorganizowanych działań zapobiegających rozprzestrzenieniu się skażeń. Wiele wskazuje na to, że kluczowe zagrożenie zubożonym uranem wiąże się z wysoką mobilnością skażeń. Dlatego tak groźny jest brak korespondencji pomiędzy stanowiskami czynników oficjalnych a organizacjami lekarzy oraz przedstawicielami różnych organizacji humanitarnych, którzy wskazują na rozmiary zagrożeń.





(Dysydent. Pismo niezależnie myślących)