Irak - depesze agencyjne

W Iraku może dojść do kolejnej wojny

(PAP,mat /2004-01-14 17:55:00)Jeśli amerykański administrator Iraku Paul Bremer odrzuci żądanie duchowego przywódcy irackich szyitów Alego al-Sistaniego, aby rozpisać jak najszybciej wybory powszechne, w kraju może dojść do wojny domowej.

Takie obawy wyraziło wielu studentów politologii Uniwersytetu Bagdadzkiego, z którymi rozmawiał korespondent Reutera.

Spór między władzami koalicyjnymi i wielkim ajatollahem Sistanim o to, jak demokratyczny powinien być sposób wyłonienia nowego rządu irackiego, wywołuje w Iraku coraz większe emocje.

Amerykanie zapowiedzieli przekazanie władzy Irakijczykom przed 1 lipca i chcą utworzyć rząd spośród osobistości, które zostałyby wybrane na regionalnych zebraniach starszyzny plemiennej i miejscowych działaczy. Sistani, najwyższy autorytet duchowy szyitów irackich, odrzucił ten plan w obawie, że bez powszechnych wyborów szyici, stanowiący 60 procent ludności kraju, mogą nie uzyskać na scenie politycznej należnej im roli.

Władza w Iraku od stuleci należała do arabskiej mniejszości sunnickiej, która stanowi 15-20 procent ludności kraju. Szyici byli dyskryminowani, a za Saddama Husajna prześladowani, gdy upominali się o swoje prawa.

Teraz szyici liczą, że system demokratyczny obiecywany przez Amerykanów zapewni im dominującą pozycję w nowych władzach, i pokładają nadzieję w mechanizmie wyborów powszechnych.

"Amerykanie usiłują dać nam wolność na swoją modłę - powiedział Tarik Dżihad, 24-letni student czwartego roku politologii. - Musimy mieć wolne i uczciwe wybory, i to przed końcem roku. Obawiam się, że w przeciwnym razie dojdzie do wojny domowej na tle etnicznym i religijnym".

73-letni Sistani od kilkunastu lat nie opuszcza Nadżafu, najświętszego miasta szyitów, ale cieszy się obecnie w całym kraju większym autorytetem niż jakakolwiek inna osobistość iracka. W niedzielę ogłosił oświadczenie, w którym oznajmił, że rząd wyłoniony inaczej niż w wyborach powszechnych nie będzie miał "wystarczającej prawomocności".

"Sistani ma rację, musimy mieć wybory powszechne" - powiedziała 21-letnia Rana Hadi, stojąc w kafeterii obok plakatu, na którym wydrukowano najnowsze wypowiedzi ajatollaha.

"Obawiam się, że taki rząd przejściowy nie będzie reprezentować wszystkich Irakijczyków, lecz tylko interesy tych, którzy cieszą się względami Amerykanów" - dodała Hadi.

Jej opinię podziela wielu innych studentów i wykładowców Uniwersytetu Bagdadzkiego. Obawiają się oni, że takie ugrupowania jak partie mniejszości kurdyjskiej, która żyje w przyjaźni z Amerykanami, zdobędą nieproporcjonalnie wielkie wpływy w nowym Iraku, kosztem arabskiej większości. Kurdowie stanowią około 19 procent ludności Iraku.

"Kurdowie zaczynają się za bardzo panoszyć - powiedział 26-letni Burak al-Mehdawi, sunnita z zachodniego Iraku. - Jeśli Amerykanie zechcą pokierować procesem politycznym całkiem na swoją modłę, zakończy się to wszystko wojną domową między sunnitami, szyitami i innymi".

Bremer powiedział we wtorek, że szanuje opinię Sistaniego o potrzebie wyborów powszechnych, ale uważa, iż nie da się ich przeprowadzić w najbliższych miesiącach z uwagi na stan bezpieczeństwa kraju oraz brak ordynacji wyborczej i rejestru wyborców.

"Metoda spotkań (regionalnych) nie jest tak dobra jak wybory, ale chodzi o to, by przekazać Irakijczykom suwerenną władzę w uzgodnionym terminie" - oświadczył Bremer w wywiadzie dla telewizji CBS.

Chociaż część studentów wyraża zrozumienie dla argumentów Bremera, sceptycznie odnoszą się do nich nawet niektórzy wykładowcy nauk politycznych.

"W zasadzie wolałbym już teraz wybory bezpośrednie - powiedział Nadim Issa al-Dżabari, prodziekan wydziału i członek zespołu, który doradzał Amerykanom w sprawach transformacji politycznej. - Jednak jest ktoś silniejszy, kto ich nie chce. Nawet gdy dojdzie do wyborów, Amerykanie będą faworyzować pewne partie, tak że wybory nigdy nie będą wolne ani uczciwe".

Środowy londyński "Financial Times" pisze w artykule redakcyjnym, że prawdziwy powód zwlekania przez Amerykanów z wyborami powszechnymi jest polityczny. Waszyngton obawia się, że wyraźne zwycięstwo wyborcze szyitów jeszcze bardziej zwiększy niezadowolenie arabskiej mniejszości sunnickiej i skłoni ją do popierania ruchu oporu.

Zdaniem dziennika brytyjskiego, Amerykanie powinni jednak przystać na szybkie wybory.

"Jeśli wyzwolenie Irakijczyków - co, jak twierdzi teraz Waszyngton, było prawdziwą przyczyną wojny - ma coś naprawdę znaczyć, musi oznaczać przesunięcie władzy w stronę ciemiężonej mniejszości szyickiej - pisze "Financial Times". - Wyzwanie polega na osiągnięciu tego w taki sposób, który zapewniłby sprawiedliwy udział we władzach nowego Iraku także arabskim sunnitom i Kurdom. Tę kwestię mogą rozstrzygnąć tylko Irakijczycy, a najlepszym gremium do podjęcia decyzji w tej sprawie byłoby wybrane przez nich zgromadzenie (narodowe)".

PAP, mat /2004-01-14 16:49:00

Kut: Po dwóch dniach zamieszek spokój


Po dwóch dniach zamieszek w mieście Kut, za które odpowiada ukraińska brygada dywizji centralno- południowej, jest już spokojnie - poinformował w środę rzecznik dowódcy dywizji ppłk Robert Strzelecki.

Powołując się na meldunek z ukraińskiej brygady, Strzelecki powiedział w Obozie Babilon, że przed południem w mieście zebrał się niewielki tłum, który jednak szybko się rozszedł.

Wcześniej dowódca wielonarodowej dywizji gen. dyw. Mieczysław Bieniek zaznaczył, że codziennie pod koniec dnia otrzymuje meldunki od dowódców brygad, a w razie potrzeby dostaje je natychmiast, ale dowódca brygady ukraińskiej nie sygnalizował "nadzwyczajnej sytuacji". "Otrzymuję codzienne, a w sytuacjach awaryjnych natychmiastowe meldunki. Każdy dowódca ma swoje uprawnienia. Nie otrzymałem takiego meldunku, widocznie nie ma sytuacji, która wymagałaby mojej interwencji" - powiedział Bieniek.

"Od kilku dni w Kut ludzie niechętni koalicji organizowali demonstracje, chcąc destabilizować sytuację. Była grupa rzucająca granaty w kierunku tłumu, kamienie w stronę samochodów pancernych brygady ukraińskiej. Iracka policja otworzyła ogień, zabijając jedną osobę i raniąc trzy. Wojska ukraińskie oddały strzały w powietrze. W wyniku negocjacji demonstracja została zakończona, kontynuujemy rozmowy. Na miejscu znajduje się GST - zespół wspierania administracji" - dodał generał.

We wtorek, po drugim dniu burzliwych demonstracji, gen. Bieniek wysłał na miejsce specjalistów CIMIC (współpracy cywilno-wojskowej), by pomogli rozwiązać problem dystrybucji paliw. Kłopoty z zakupem paliw były jednym z powodów manifestacji.

"Za Saddama zaopatrzenie w paliwa było jeszcze gorsze, ale wtedy ludzie nie mogli protestować. My robimy, co w naszej mocy, dystrybucja paliwa jest większa niż przed wojną, ale jeśli litr paliwa kosztuje centa, a za granicą 80 centów, nic dziwnego, że kwitnie czarny rynek" - dodał generał.

Bieniek powtórzył, że jako dowódca zamierza skupić się na kontynuacji tego, co dywizja zrobiła dotychczas - obronie własnych wojsk i promocji działań stabilizacyjnych. "Na razie moim priorytetem pozostaje - oczywiście przy zachowaniu środków bezpieczeństwa - ofensywa CIMIC - wsparcie rozbudowy infrastruktury, administracji, stworzenie warunków, które pozwolą nam wyjść z Iraku, a także pokazanie społeczeństwu Iraku i społeczeństwom krajów, które przysłały żołnierzy, tego, co robimy" - powiedział.

Rada Bezpieczeństwa przyjmie delegację irackiej Rady Zarządzającej

(PAP) 14-01-2004, ostatnia aktualizacja 14-01-2004 20:00

14.1.Nowy Jork (PAP/AFP) - Delegacja irackiej Rady Zarządzającej z jej przewodniczącym Adnanem Paczaczim na czele zostanie w poniedziałek przyjęta w Nowym Jorku przez Radę Bezpieczeństwa ONZ - poinformował w środę chilijski ambasador Heraldo Munoz, który w styczniu przewodniczy Radzie Bezpieczeństwa

Spotkanie ma być poświęcone "przyszłości Iraku i roli, jaką mogą tam odegrać ONZ oraz Rada Bezpieczeństwa" - dodał Munoz

Ambasador USA przy ONZ John Negroponte ocenił, że "będzie to krok w kierunku ponownego zaangażowania ONZ w Iraku"

Z formalnego punktu widzenia będzie to "spotkanie prywatne", dyplomaci podkreślają jednak, że weźmie w nim udział sekretarz generalny ONZ Kofi Annan. To właśnie on wystosował zaproszenie dla delegacji irackiej, by omówić rolę, jaką ONZ może odegrać w tym kraju przed przekazaniem władzy Irakijczykom w czerwcu

W sobotę Paczaczi powiedział, że ONZ jest gotowa przejąć kluczową rolę w pomocy przy opracowaniu nowej konstytucji Iraku i organizowaniu przyszłorocznych wyborów w kraju

ONZ wycofała międzynarodowy personel z Iraku w październiku po dwóch zamachach bombowych na jej siedziby w Bagdadzie. W jednym z nich, 19 sierpnia, zginęły 22 osoby

Od tego czasu przedstawiciele ONZ podkreślają, że organizacja nie wyśle znów swych pracowników do Iraku, dopóki nie poprawi się bezpieczeństwo i nie zostanie zdefiniowana polityczna rola, jaką miałaby odegrać w odbudowie tego kraju

W czerwcu Rada Zarządzająca Iraku ma być zastąpiona przez rząd tymczasowy. W drugim etapie popieranego przez USA planu przekazywania władzy Irakijczykom w 2005 r. ma być uchwalona nowa konstytucja i przeprowadzone wybory. (PAP) kar/ mc/ bsb/


USA planowały użycie siły w czasie kryzysu naftowego w 1973 r.

2.1.Londyn (PAP/pr.) - Stany Zjednoczone poważnie rozważały użycie siły na Bliskim Wschodzie podczas kryzysu naftowego w roku 1973, gdy państwa arabskie zastosowały wobec USA naftowe embargo - wynika z odtajnionego dokumentu brytyjskiego rządu, który publikują różne media, w tym piątkowy "New York Times"

Z dokumentu o niegdyś najwyższym stopniu tajności wynika, że ówczesny prezydent Richard M. Nixon był gotów działać bardziej brutalnie, niż dotąd sądzono, by zapewnić USA dostawy ropy, jeśli nie zostanie uchylone embargo wprowadzone przez państw arabskie w odwecie za poparcie przez Waszyngton Izraela w wojnie 1973 roku

PAP, mat /2004-01-14 22:01:00

.01.2004 02:03 PAP

Co 7 zabity amerykański żołnierz to samobójca

Co najmniej 21 żołnierzy amerykańskich w Iraku popełniło samobójstwo - poinformował Pentagon.

Obliczono, że co siódma amerykańska ofiara śmiertelna w Iraku, nie spowodowana działaniami wroga, to właśnie samobójca.

"To jasne, że prowadzenie tego rodzaju wojny będzie dla niektórych ludzi stresujące" - powiedział dziennikarzom dr William Winkenwerder, odpowiadający w amerykańskim resorcie obrony za sprawy zdrowia.

Winkenwerder podkreślił, że wojsko stara się zapobiegać samobójstwom. Poinformował, że z uwagi na problemy, związane ze stresem, z Iraku ewakuowano prawie 400 żołnierzy USA.

Zdaniem niektórych ekspertów, do samobójstwa może popychać młodych żołnierzy odczucie, że nie widać końca misji w Iraku i że siły amerykańskie są tam nie dość liczne.

Od początku wojny (marzec 2003) w Iraku straciło życie 496 żołnierzy amerykańskich, w tym 343 w walce.